Meerwaardebelasting op polissen P&V: praktische richtlijnen

De meerwaardebelasting zorgt ervoor dat beleggen ingewikkelder is geworden. Een goede adviseur wordt dus belangrijker. Om u hierin te ondersteunen, hebben we een pagina met veelgestelde vragen waar alles helder wordt uitgelegd. In dit artikel focussen we op de praktische afhandeling voor eindwaardes en opnames. 

Algemene krachtlijnen van de meerwaardebelasting

Wat?
Nieuw regime in personenbelasting en rechtspersonenbelasting.

Op wat?
Gerealiseerde meerwaarden n.a.v. overdracht onder bezwarende titel op “financiële activa” (aandelen, obligaties, deelbewijzen fondsen, ETF’s, crypto, valuta en bepaalde verzekeringscontracten).

Hoeveel?

• Vast tarief van 10%. 
• Per belastingplichtige is er een jaarlijkse vrijstelling voor de eerste 10.000 euro meerwaarden (indexeerbaar). 
• De vrijstelling is beperkt overdraagbaar: 1000 euro per jaar gedurende maximaal 5 jaar.

Hoe?

• Bronheffing (roerende voorheffing) van 10% in te houden door financiële-of verzekeringsinstelling vanaf de eerste euro meerwaarde. 
• Tenzij klant kiest voor opt-out (= geen bronheffing).

Wanneer?
Vanaf 1/1/2026 met vrijstelling van historische meerwaarden opgebouwd tot en met 31/12/2025.

Op welke levensverzekeringen is meerwaardebelasting van toepassing?

• Vierde pijler tak 21*
• Vierde pijler tak 23
• Vierde pijler tak 26*
• Luxemburgse tak 6

* Uitkering bij leven enkel onderworpen aan meerwaardebelasting als de uitkering niet onderworpen is aan roerende voorheffing.

Welke uitkeringen en transacties kunnen belast worden?

Wel onderworpen aan meerwaardebelasting 

• Uitkering kapitaal leven (inclusief winstdeelname) op einde termijn
• Uitkering (partiële) afkoopwaarde (inclusief winstdeelname), tenzij het een pure overlijdensverzekering is
• Reserve-overdracht < einddatum 4P-contract naar een ander 4P-contract

Niet onderworpen aan meerwaardebelasting

• Uitkering kapitaal overlijden
• Overdracht reserve van tak 21 naar tak 23 (of vice versa) binnen een tak 44-contract
• Overdracht reserve tussen tak 23-fondsen binnen tak 23-contract (of binnen tak 23-gedeelte van een tak 44-contract)

Hoe wordt de meerwaarde berekend voor levensverzekeringen?

Contract afgesloten vóór 1 januari 2026
Eindkapitaal of afkoopwaarde* (winstdeelname inbegrepen) verminderd met:

• inventarisreserve per 31/12/2025
• brutopremies gestort vanaf 1/1/2026 tot op moment van uitkering

Contract afgesloten ná 1 januari 2026
Eindkapitaal of afkoopwaarde* (winstdeelname inbegrepen) verminderd met totaal van de gestorte brutopremies tot op moment van uitkering.

*Na aftrek van eventuele uitstapkosten of afkoopvergoedingen

Overgangsregeling tot eind augustus

Hoewel de meerwaardebelasting al van toepassing is sinds 1 januari, voorziet de wet een overgangsregeling t.e.m. 31 augustus. Tijdens deze overgangsregeling zal de verzekeraar de meerwaardebelasting (bronheffing) standaard niet afhouden van het kapitaal. De klant kan ervoor kiezen om dit wel te laten doen (opt-in). 

Tijdelijk geldt dus het omgekeerde principe van de definitieve regeling, die vanaf 1 september van toepassing is (standaard afhouding van bronheffing, tenzij opt-out van de klant).  

Wijze van betaling: opt-in of opt-out

De wet voorziet twee mogelijkheden om de meerwaardebelasting te betalen. Tot 31 augustus geldt: geen bronheffing, tenzij expliciete keuze van de klant (opt in). Vanaf 1 september geldt het omgekeerde.

Opt-in: automatische inhouding door P&V (bronheffing)

• De verzekeraar houdt bij uitkering 10% bronheffing in en stort die door naar de fiscale administratie
• De klant kan de meerwaarde en de ingehouden bronheffing  aangeven in zijn aangifte personenbelasting om te genieten van de vrijstelling
• Vanaf 1 september is dit de standaardprocedure
• Van 1 juni t.e.m. 31 augustus is dit – bij wijze van overgangsregeling- enkel mogelijk op expliciete vraag van de klant (opt-in)

Opt-out: geen bronheffing, meerwaarde verplicht aan te geven in de personenbelasting

• Er wordt geen bronheffing ingehouden door de verzekeraar
• De verzekeraar deelt de meerwaarden mee aan de fiscale administratie via een fiscale fiche (geen anonimiteit) 
• De klant moet de meerwaarden opnemen in zijn belastingaangifte
• Van 1 juni t.e.m. 31 augustus is dit de standaardprocedure
• Vanaf 1 september kan de klant hier expliciet voor kiezen als hij niet wil dat er bronheffing wordt ingehouden op de uitkering 

Praktische toepassing bij P&V

Contracten uitgekeerd via Life-Connect
Vanaf 20 september zal de meerwaardebelasting geïmplementeerd zijn in Life-Connect. Dit wil zeggen dat alle kwijtingen die vanaf deze datum worden gecreëerd door Life-Connect onmiddellijk rekening houden met de meerwaardebelasting. Hieronder een overzicht van wat het standaardproces is voor respectievelijk contracten die op einddatum komen, dan wel worden afgekocht.

Contracten op einddatum
Vóór 1/9/2026 (overgangsregeling)	Geen bronheffing op uitkering, maar mogelijkheid tot opt-in (door invullen en opladen speciaal document).
Van 1/9 tot en met 23/11/20261	Bronheffing, tenzij opt-out (via aankruisvakje op kwijting). Bedrag vermeld op kwijting houdt geen rekening met bronheffing, maar ze wordt afgehouden van uitkering indien ze van toepassing is (tenzij vakje opt-out aangekruist).
Vanaf 24/11/20261	Bronheffing, tenzij opt-out. Bedrag vermeld op kwijting houdt rekening met bronheffing, tenzij opt-out. Aankruisvakje voor opt-out voorzien.
(Gedeeltelijke) afkoop
Vóór 1/9/2026 (overgangsregeling)	Geen bronheffing op uitkering, maar mogelijkheid tot opt-in (door invullen en opladen speciaal document).
Van 1/9 tot en met 19/9	Bronheffing op uitkering, tenzij opt-out (via aankruisvakje op kwijting). Bedrag vermeld op kwijting houdt geen rekening met bronheffing, maar ze wordt afgehouden van uitkering indien ze van toepassing is (tenzij vakje opt-out aangekruist).
Vanaf 20/9	Bronheffing op uitkering, tenzij opt-out. Bedrag vermeldt op kwijting houdt rekening met bronheffing, tenzij opt-out. Aankruisvakje voor opt-out voorzien.

 1 Vermits Life-Connect kwijtingen 64 dagen vóór de einddatum opmaakt en kwitanties opgemaakt vanaf 20 september rekening houden met de inhouding van de meerwaardebelasting, zal een kwitantie opgemaakt voor een contract met einddatum 24 november de eerste kwitantie zijn waarbij het vermeld uit te keren bedrag rekening houdt met de inhouding van de meerwaardebelasting. 

 

Contracten op einddatum
Vóór 1/9/2026 (overgangsregeling)	Geen bronheffing op uitkering, maar mogelijkheid tot opt-in (door invullen speciaal document). Manuele opmaak kwijting, standaard zonder toepassing bronheffing. Verzending kwijting per e -mail. Indien opt-in: speciaal document dient ondertekend te worden opgestuurd samen met de kwijting.
Van 1/9 tot en met 23/11/2026	Bronheffing op uitkering, tenzij opt-out. Manuele opmaak kwijting. Bedrag vermeld op kwijting houdt geen rekening met bronheffing, maar ze wordt afgehouden van uitkering indien ze van toepassing is (tenzij opt-out). Agent verzendt kwijting en kan desgevallend vragen voor toepassing opt-out, waardoor geen bronheffing zal worden toegepast op de uitkering. Meer informatie over de werkwijze volgt later.
Vanaf 24/11/2026	Hierover communiceren we later.
(Gedeeltelijke) afkoop
Vóór 1/9/2026 (overgangsregeling)	Geen bronheffing op uitkering, maar mogelijkheid tot opt-in (door invullen en via mail doorsturen van document).
Van 1/9 tot en met 19/9	Bronheffing op uitkering, tenzij opt-out. Manuele opmaak kwijting. Bedrag vermeld op kwijting houdt geen rekening met bronheffing, maar ze wordt afgehouden van uitkering indien ze van toepassing is (tenzij opt-out). Agent verzendt kwijting en kan desgevallend vragen voor toepassing opt-out, waardoor geen bronheffing zal worden toegepast op de uitkering. Meer informatie over de werkwijze volgt later.
Vanaf 20/9	Hierover communiceren we later.

 

Het document om een opt-in aan te vragen voor uw klant, vindt u terug op Sherpa > Bibliotheek  > Leven – Fondsen & sparen & beleggen

Uitzondering voor contracten die op einddatum komen of worden afgekocht vóór 31/5: 
Bij keuze voor opt-in vóór 31/5, mag de verzekeraar wettelijk gezien geen bronheffing inhouden. We zullen in dat geval de klant betalingsinstructies bezorgen om het bedrag overeenstemmend met de in te houden bronheffing na de uitkering te storten aan P&V, waarna wij dit bedrag doorstorten naar de fiscale administratie. 

Op die manier hoeft de klant de meerwaarde zelf niet meer aan te geven in zijn aangifte personenbelasting volgend jaar.  

Meer informatie

Meer details vindt u in deze pdf, die ook op Sherpa beschikbaar is, onder Bibliotheek> Leven – Fondsen & sparen & beleggen.

Zowel u als uw klanten kunnen terecht op pv.be. De link naar deze webpagina is ook beschikbaar in MyP&V en op de kwijtschriften die via Life-Connect aan de klant bezorgd worden. 

 

Dit artikel delen?